Płace minimalne w UE

Wysokość płacy minimalnej w większości państw Unii Europejskiej ustalana jest przez rządy lub regulowana za pomocą ustawy. W pozostałych krajach jest ona przedmiotem negocjacji pomiędzy pracodawcami a związkami zawodowymi.

Najwyższe płace minimalne w UE, powyżej 1500 euro miesięcznie, otrzymują pracownicy zatrudnieni w takich krajach jak Niemcy, Holandia, Irlandia i Belgia. Ich wysokość jest tak duża, że przewyższa średnie pensje w państwach Europy Środkowo-Wschodniej.

Najniższe wynagrodzenie (235,62 euro) obowiązuje w Bułgarii, a najwyższe (prawie 2000 euro) w Luksemburgu. Spośród państw „nowej Unii” najwyższą płacą minimalną mogą pochwalić się Słoweńcy (ponad 804 euro miesięcznie) i co ciekawe, jest ona wyższa od najniższego uposażenia w Hiszpanii i Portugalii (odpowiednio 707 i 557 euro). W pozostałych krajach wschodnioeuropejskich wysokość minimalnego wynagrodzenia oscyluje w granicach 235-470 euro miesięcznie. Dla porównania, w Polsce najniższe wynagrodzenie jest 4 razy mniejsze niż w Luksemburgu.

Nie we wszystkich krajach Europy istnieje odgórnie określona przepisami płaca minimalna. W takich państwach jak Austria, Norwegia, Finlandia, Szwecja, Dania i Włochy o wysokości najniższej pensji decydują zbiorowe porozumienia zawierane między związkami zawodowymi a organizacjami pracodawców. Regulacje te zapisywane są w umowach zbiorowych osobno dla każdej branży, a czasem też i dla określonych zawodów. Odbywa się to na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym.

Stawka minimalna nad Renem
W Niemczech ustawową płacę minimalną wprowadzono 1 stycznia 2015 r. Od tego czasu wzrosła ona z 8,50 do 8,84 euro brutto za godzinę. Zatrudniony za najniższą stawkę pracownik otrzymuje miesięcznie 1414,40 euro.

Przepisy dotyczące stawek minimalnych nie wykluczają możliwości wynagradzania pracowników w systemie akordowym, czyli np. od ilości zebranych warzyw lub owoców. W takiej sytuacji pracodawca zobowiązany jest zapewnić minimalne wynagrodzenie, które pokryje faktycznie przepracowane roboczogodziny.

Minimalne wynagrodzenie obowiązuje też pracowników tymczasowych zatrudnionych w niemieckich firmach za pośrednictwem agencji. Jego wysokość określona jest w układach zbiorowych pracy. W landach zachodnich godzinowa minimalna stawka brutto wynosi 9 euro, z kolei na wschodzie kraju jest to 8,50 euro.

Do tego dochodzi jeszcze jeden podział kategoryzujący pracowników wg stopnia trudności wykonywanego zawodu, posiadanych uprawnień i kwalifikacji. W oparciu o tzw. Entgeldgruppen definiowana jest wysokość stawki minimalnej dla pracowników każdego szczebla. W ten sposób doświadczony operator maszyny produkcyjnej będzie miał prawo do odpowiednio wyższego wynagrodzenia niż pracownik sortowni wykonujący na taśmie proste,  niewymagające żadnego przyuczenia czynności.

Wielka Brytania i Irlandia
Zobaczmy jak to wygląda na Wyspach. Od 1 kwietnia br. stawka minimalna w Wielkiej Brytanii wzrosła o 30 pensów, z 7,20 do 7,50 funta za godzinę. Pomimo podwyżki tracący na wartości funt odbił się dość mocno na zarobkach pracujących tam Polaków. Jeszcze w grudniu 2015 r. minimalna stawka godzinowa w tym kraju, w przeliczeniu na polską walutę, warta była 43,80 zł. Obecnie jest to już „tylko” 36 zł, a więc mniej niż w Niemczech, Holandii i Irlandii.

Na Zielonej Wyspie, podobnie jak w Wielkiej Brytanii, stawka minimalna odnosi się do przepracowanej godziny. Wynosi ona obecnie 9,25 euro za godzinę. Warto dodać, że w wielu sektorach irlandzkiej gospodarki mamy do czynienia z osobnymi regulacjami dotyczącymi wysokości najniższych płac. Są one wynikiem zbiorowych porozumień zawartych między przedstawicielami pracodawców i pracowników (więcej na stronie 10).

Holandia
Stawka minimalna dla osób pracujących w Holandii w pełnym wymiarze 40 godzin tygodniowo wynosi 8,96 euro/godz. brutto. Podana kwota dotyczy pracowników w wieku powyżej 23 lat. W ujęciu miesięcznym płaca minimalna to 1553 euro, co daje kwotę ponad 385 euro tygodniowo. W przeliczeniu na dzień pracy pracownik zatrudniony w Holandii musi zarobić co najmniej 71,61 euro.

Osoby młodsze otrzymują stawki odpowiadające wysokości najniższej płacy dla swojego przedziału wiekowego. Przykładowo stawka minimalna brutto pracownika w wieku 18 lat wynosi 4,07 euro (przy 40-godzinnym tygodniu pracy).

Przepisy o płacy minimalnej dotyczą też osób zatrudnionych w systemie akordowym. W ten sposób wynagradzanych jest wielu Polaków pracujących w tym kraju sezonowo. Nie ma znaczenia, czy pracodawca będzie rozliczał cię od kilograma, czy liczby zebranych skrzynek, twoja wypłata w przeliczeniu na godzinę musi odpowiadać ustawowej stawce minimalnej. Jej wysokość może się różnić w zależności od wieku pracownika, ale nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia dla danego przedziału wiekowego.

PODZIEL SIĘ